امروز: سه شنبه, 08 فروردين 1396
آنچه که از حق سکونت برای زن باید بدانید
شنبه ، 17 آبان 1393 ، 21:56

آنچه که از حق سکونت برای زن باید بدانید

محل سکونت از جمله حقوق مشترک زن و شوهر محسوب می‌شود. به طور خلاصه و کلی باید گفت که هدف اصلی ازدواج، تشکیل یک زندگی مشترک از سوی زن و مرد و زندگی در کنار یکدیگر است و در صورتی که  زوجین، جدا از یکدیگر زندگی کنند، هدف اصلی از ازدواج و تشکیل خانواده محقق نمی شود.

حق سکونت  با شوهر است. تعیین مسکن از آثار ریاست شوهر به شمار می‌رود که بخش اول ماده 1114 قانون مدنی به این موضوع اختصاص یافته است.

در این ماده آمده است «زن بايد در منزلي که شوهر تعيين مي‌کند سکني کند، مگر آن که اختيار تعيين منزل به زن داده شده باشد.»

با توجه به این ماده، باید گفت که اختیار تعیین محل سکونت با شوهر است و زن باید در منزلی که شوهرش برای زندگی تعیین کرده  اقامت داشته باشد

اما طرفین ( زن و مرد ) می‌توانند در هنگام عقد، شرط کنند که اختیار تعیین مسکن با زن باشد.

با  توجه به اینکه  این حق برای زوج از سوی قانونگذار تعیین شده است ، این سوال پیش می آید که محدوده این حق تا کجا است و اینکه آیا مرد می‌تواند از این حق استفاده و همسر خود را در محلی که در شأن او نیست، مجبور به سکونت کند یا باید شأن همسر خود را هم در نظر بگیرد؟

برای توضیح این مطلب، باید ابتدا به ماده 1107 قانون مدنی اشاره کنیم که در آن آمده است:

«نفقه عبارت است از همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل مسکن، البسه، غذا، اثاث منزل و هزینه‌های درمانی، بهداشتی و خادم در صورت عادت یا احتیاج به واسطه نقصان یا مرض»بر اساس این ماده، مسکن از مصادیق نفقه است که در انتخاب آن، زوج باید شأن و مرتبه اجتماعی زن را در نظر بگیرد.

اصل حسن معاشرت نیز که در ماده 1103 قانون مدنی آشکار است، حکم می‌کند که باید شوهر مسکن مناسب، در شأن زن و متعارف با محل زندگی او تهیه کند. با این تعریف در صورتی که منزل مسکونی موافق شأن زوجه باشد، سکونت در آن بر او لازم است و در غیر این صورت، اگر منزل موافق شان زن نبود، وی می‌تواند تمکین نکند البته زن برای تمکین نکردن در چنین مواردی، ناشزه محسوب نمی‌شود.

برابر ماده 1115 قانون مدنی، اگر بودن زن با شوهر در یک منزل متضمن خوف ضرر بدنی یا شرافتی برای زن باشد، او می‌تواند مسکن علی‌حده (جداگانه) تهیه کند و در صورت ثبات شدن خطر برای زن یا ضرر مادی و معنوی و جانی ، دادگاه حکم به برگشتن زن به منزل شوهر (تمکین ) نخواهد داد و تا زمانی که  زن به خانه ای که تحت سلطه شوهرش است بر نگردد نفقه زن  برعهده شوهرش خواهد بود.

منظور از خوف ضرر این است که زن بیم معقولی از ضرر داشته باشد، ضرری که عادتا نمی‌توان آن را تحمل کرد.

چند نمونه از خوف و ضرر زن

تهیه مسکن در محلی که امکان حمله غارتگران یا دزدان باشد و با بودن در آن محل جان و مال و عرض زن در معرض خطر باشد

مثالا دوم مثلا خانه ای در وسط صحرا و یا بیابان یا جایی که همسایه ای وجود ندارد تهیه کند و زن را مجبور کند که در آن جا زندگی کند لذا زن می توان تمکین نکند

سوم : مثلا خطر اینکه خود شوهر یا فامیل شوهر قصد کشتن یا آزار و اذیت زن را داشته باشند زن می تواند تمکین نکند

شرط حق انتخاب مسکن توسط زن

طبق قانون زن باید در خانه‌ای که شوهر تعیین می‌کند، سکونت کند؛ مگر آنکه اختیار تعیین منزل به زن داده شده باشد، به عبارت دیگر، زن می‌تواند در ضمن عقد نکاح، اختیار و حق انتخاب مسکن و حتی تعیین موقعیت و شهر محل زندگی مشترک را در صورت قبول شوهر برای خویش قرار دهد و در صورت خودداری شوهر از تهیه مسکن یا مسکن موضوع شرط، زن می‌تواند دعوی الزام به تهیه مسکن را در دادگاه مطرح کند.

ضمانت اجرای عدم حضور زن در منزل مشترک

در مواردی که زن اختیار تعیین خانه را ندارد، باید در خانه‌ای که شوهر تهیه کرده است، سکونت کند. در صورت امتناع، مرد می‌تواند دعوی الزام به تمکین را مطرح کند که در صورت محکومیت و عدم اجرای آن به اصطلاح قانون، ناشزه محسوب شده و مستحق دریافت نفقه نیست.اگر زن از شوهر اجازه اختیار مسکن را گرفته باشد، این حق محدود به زمان خاصی نیست و هر چند مرتبه می‌تواند از این حق استفاده کند. ولی این اختیار بدان مفهوم نیست که زن بتواند زوج را مجبور به زندگی با خانواده خود یا اقامت در خارج از کشور کند؛ هر چند که مسکن پدر یا مادر یا محل مسکونی در خارج از کشور متناسب با وضعیت زن باشد زیرا هیچ کس نمی‌تواند استفاده از حق خود را وسیله ضرر دیگری قرار دهد.  گرچه طبق شرع و قانون، زن باید در محلی که شوهر تعیین می‌کند، سکنی گزیند اما مسکن باید به طور متعارف با وضعیت زن متناسب باشد و زن می‌تواند تقاضای مسکـن مستقل کند. بنابراین زوجه با اثبات عدم تناسب مسکن با وضعیتش می‌تواند حتی اگر مدتی هم در آن منزل سکونت کرده باشد از تمکین خودداری کند.اختیار تعیین خانه باید ضمن عقد ازدواج به زن داده شود. در عین حال شوهر می‌تواند اختیار تعیین خانه را ضمن وقوع عقد ازدواج یا بعد از وقوع آن به همسرش بدهد.

وظایف زن و مرد در مقابل یکدیگر

به طور کلی باید گفت که تهیه و تامین منزل مشترک و مستقل برای زن یکی از وظایف شوهر در زندگی مشترک است و زن می‌تواند از زندگی مشترک با دیگران در یک مسکن استنکاف کند.همچنین زن نیز باید در منزلی که شوهر تعیین می‌کند، مستقر شده و زندگی مشترک داشته باشد و متقابلاً شوهر نیز وظیفه دارد تمام نفقه زن از جمله مسکن مناسب را برایش تهیه و فراهم کند.

 

افزودن نظر


صفحه اصلی حقوق خانواده دانستنیهای حقوق مدنی و مالی آنچه که از حق سکونت برای زن باید بدانید